Trauma

Trauma bij kinderen kan verschillende oorzaken hebben en uit zich op diverse manieren. Het is belangrijk om de signalen te herkennen, zodat passende hulp geboden kan worden. 

Oorzaken van Trauma bij Kinderen

Trauma bij kinderen kan het gevolg zijn van eenmalige schokkende gebeurtenissen (type I trauma) of langdurige, herhaalde blootstelling aan stressvolle situaties (type II of complex trauma).
Veelvoorkomende oorzaken zijn: 

  • Fysiek, seksueel of emotioneel misbruik.
  • Fysieke of emotionele verwaarlozing.
  • Blootstelling aan huiselijk geweld.
  • Ernstige ongelukken of natuurrampen.
  • Het verlies van een ouder of verzorger. 

Symptomen en Gedragskenmerken

De symptomen van trauma bij kinderen kunnen lijken op die van depressie of aandachtsproblemen en variëren afhankelijk van de leeftijd. Ook kan het zijn dat er helemaal niets te merken is.

Algemene kenmerken:

  • Herbelevingen: Opdringerige herinneringen, flashbacks of nachtmerries over de gebeurtenis.
  • Vermijding: Het vermijden van gedachten, gevoelens, of situaties die aan de traumatische gebeurtenis herinneren.
  • Verhoogde prikkelbaarheid: Slaapproblemen, concentratieproblemen, woede-uitbarstingen, of overdreven schrikreacties.
  • Negatieve stemming/gedachten: Sombere gevoelens, verlies van interesse in voorheen leuke activiteiten, of een negatief zelfbeeld.
  • Lichamelijke klachten: Onverklaarbare hoofdpijn of buikpijn. 

Specifieke gedragingen bij jonge kinderen (4-6 jaar):

  • (Tijdelijk) verlies van eerder verworven vaardigheden, zoals zindelijkheid.
  • De gebeurtenis herhaaldelijk naspelen tijdens spel (posttraumatisch spel).
  • Angst om alleen gelaten te worden. 

Wat te Doen?

De meeste kinderen zijn veerkrachtig en herstellen van een ingrijpende gebeurtenis, maar als de problemen aanhouden is professionele hulp nodig. 

  • Creëer een veilige omgeving: Een stabiele en voorspelbare omgeving helpt het stressniveau van het kind te verlagen.
  • Luister en ondersteun: Moedig het kind aan om te praten over wat er is gebeurd, zonder te pushen als het niet wil.
  • Schakel professionele hulp in: Een kinder- en jeugdpsycholoog kan een diagnose stellen en een passende behandeling voorstellen, zoals EMDR-therapie, wat een effectieve behandelmethode is voor trauma.
  • Wees geduldig: Traumasensitief opvoeden betekent aandacht hebben voor de behoeften van het kind, zonder voortdurend op het trauma te focussen. 

Bij twijfel of aanhoudende klachten is het raadzaam om advies in te winnen bij een expertisecentrum of jeugdhulpverlener.