Deze pagina gaat over leren leren. Wat is de beste manier om te leren? Is er wel één beste manier? Welke verschillende leerstijlen zijn er? Wat zijn mijn eigen ervaringen? Op deze pagina neem ik je mee in de wereld van leren.
Laten we eerst eens kijken wat traditioneel basisonderwijs is.
Traditioneel basisonderwijs verwijst naar de manier van lesgeven en leren op basisscholen die al lange tijd wordt toegepast en die vaak klassikaal, docentgestuurd en gestructureerd is. Het legt de nadruk op vaste leerstof, regels, routines en een hiërarchische relatie tussen leraar en leerlingen.
Enkele kenmerken van traditioneel basisonderwijs zijn:
- Klaslokaalindeling en structuur
- Leerlingen zitten meestal in rijen of een vaste opstelling.
- De leraar staat voor de klas en geeft instructie aan de hele groep tegelijk.
- Vaste leerstof en methodes
- Er wordt gewerkt met vaste methodes voor lezen, schrijven, rekenen en andere vakken.
- De volgorde van onderwerpen is vaak strak voorgeschreven.
- Leraar als autoriteit
- De leraar is de primaire kennisoverdrager.
- Leerlingen volgen opdrachten en instructies grotendeels op.
- Toetsing en beoordeling
- Er is veel aandacht voor toetsen, cijfers en het beheersen van kernstof.
- Succes wordt vaak gemeten aan de hand van standaard toetsen en examens.
- Weinig differentiatie
- Alle leerlingen krijgen grotendeels dezelfde lesstof en opdrachten, ongeacht individuele niveaus of interesses.
Kortom, traditioneel basisonderwijs is vrij klassiek van opzet: een gestructureerde omgeving met nadruk op kennisoverdracht en discipline, in tegenstelling tot meer moderne of vernieuwende onderwijsvormen zoals gepersonaliseerd, adaptief of coöperatief leren.
Leren in de natuur kan een waardevolle manier zijn om kinderen met leer- en sociaal emotionele problemen te ondersteunen. Door onderwijs te verplaatsen naar een natuurlijke omgeving, wordt een nieuwe, vaak meer ontspannen omgeving geboden die kan helpen bij het leren. De natuur stimuleert ook de zintuiglijke waarneming, motorische vaardigheden en focus.
Voordelen van leren in de natuur
- Vermindering van stress
De natuur heeft een kalmerend effect op de geest. Kinderen die moeite hebben met leren ervaren vaak stress in een klaslokaal. Buiten leren kan deze stress verminderen, wat weer kan leiden tot een positievere houding ten opzichte van leren. - Verbeterde focus en aandacht
Onderzoek toont aan dat tijd doorbrengen in de natuur de focus kan vergroten, vooral bij kinderen met concentratieproblemen, zoals ADHD. Het biedt een prikkelarme omgeving zonder de afleidingen van het klaslokaal. - Stimulatie van verschillende leerstijlen
Door buiten te leren, kunnen verschillende zintuigen worden aangesproken, zoals horen, zien, aanraken en ruiken. Dit kan nuttig zijn voor kinderen die baat hebben bij visuele of kinesthetische leerstijlen. - Motivatie en zelfvertrouwen
Veel kinderen voelen zich in de natuur zelfverzekerder. Door kleine successen te behalen in een natuurlijke omgeving, kunnen ze meer zelfvertrouwen ontwikkelen, wat hun motivatie om te leren vergroot. - Positieve invloed op gedrag
De natuur bevordert zelfregulatie en helpt kinderen met het ontwikkelen van geduld en doorzettingsvermogen.
Activiteiten voor leren in de natuur
- Rekenactiviteiten met natuurlijke materialen
Door middel van takken, eikels, kastanjes, bladeren of stenen kunnen rekenkundige bewerkingen geoefend worden zoals optellen, aftrekken en delen. Dit wordt gelijk gevisualiseerd. Kinderen kunnen rekenen met concreet materiaal in plaats van abstracte getallen op papier. - Lees- en taalvaardigheid
Het bevorderen van de leesmotivatie door in de natuur te lezen en door verhalen in de natuur te bespreken. Dit kan ook met spelling, door woorden te laten spellen met natuurlijke objecten zoals stenen of bladeren of schrijven met een stok in het zand. - Motorische en cognitieve oefeningen
Oefeningen waarbij kinderen moeten rennen, balanceren of springen zijn nuttig om motorische vaardigheden te verbeteren, en deze beweging kan cognitieve processen ondersteunen. Bij bijvoorbeeld een speurtocht kunnen rekenopdrachten en taalpuzzels worden geïntegreerd. - Wetenschappelijke en natuuronderzoeksprojecten
Lessen over planten, dieren, ecosystemen en seizoenen kunnen kinderen helpen om met nieuwsgierigheid en aandacht te leren. Ze kunnen bijvoorbeeld een dagboek bijhouden van veranderingen in de natuur, wat hun observatie- en rapportagevaardigheden stimuleert. - Mindfulness en ademhalingsoefeningen
In de natuur is er ruimte voor ademhalingsoefeningen en mindfulness. Dit kan helpen bij kinderen met angsten of sociaal emotionele problemen en hen leren om rust te vinden wanneer ze zich overweldigd voelen.
Leren in de natuur kan op veel creatieve manieren worden ingezet, en met de juiste aanpassingen kan het kinderen helpen om zowel op cognitief niveau als sociaal-emotioneel te groeien. Het biedt een verfrissende manier van leren voor kinderen die niet goed gedijen in traditionele leersituaties.